Wat is de waarheid als je kijkt naar de sector Verpleging, Verzorging, Thuiszorg? Een antwoord heb ik niet, wel zie ik van alles om me heen gebeuren. Zo hebben we in onze sector te maken met allerlei wet- en regelgeving. Logisch want wat begint met ‘recht op zorg’ en wat vervolgens ‘aanspraken’ wordt genoemd, vraagt om regels, definities en protocollen. Als we het dan ook nog gaan hebben over ‘zorginkoop’, ‘indicatiestelling’, ‘zorgzwaartepaketten’, ‘normen voor verantwoorde zorg’ enzovoorts, dan zie je het monster van de verantwoordingsbureaucratie al op je afstormen. .
Van gedachten en structuren
Gedachten zijn vaak gegoten in structuren. Zo ook de gedachten die men heeft over onze sector. Teveel management, te weinig productie, altijd vragen om meer geld, nooit genoegen nemen met wat er is, van geboden ruimte in wet- en regelgeving wordt meteen misbruik gemaakt en o ja, bestuurders verdienen allemaal te veel! Dat krijg je te horen van beleidmakers in Den Haag en hun horigen die achter een bureau zitten bij zorgkantoren of één of andere ‘autoriteit’, instantie of instituut als je een inhoudelijk gesprek wilt voeren. Bijvoorbeeld over een verantwoorde invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning of de maatschappelijke gevolgen van het schrappen van ondersteunende begeleiding op psychosociale grondslag uit de AWBZ. Bij de invoering van de Wmo namen gemeenten aanvankelijk klakkeloos de clichés van hun collega’s in rijksdienst over. Dat het kraakt en piept is duidelijk. Een voorbeeld: zorgorganisaties moeten zich gedragen als ondernemers bij het contracteren van zorg en aanbestedingen, maar reclame maken is uit den boze. Welke ondernemer verbiedt je nu om werk te maken van zijn positionering in de markt? Oké, een skybox in een voetbalstadion is misschien niet handig gekozen, maar de ophef heeft een hypocriet randje.
Hopeloos! Ernstig?
Het is hopeloos! Is het ook ernstig? Nee, want dit is net zoals het klimaat dat het weer bepaalt. Veel invloed heb je er niet op (sceptici geven aan het begrip ‘klimaatverandering’ zelfs per definitie een negatieve klank) dus als je niet tegen de zon kunt draai je het zonnescherm uit, als het regent zet je een paraplu op en als het koud is trek je een jas aan. Maar wat is de andere kant: weer of geen weer, elke dag gaan duizenden collega’s aan het werk. Verplegen ze, verzorgen ze. Bij het smeden van een kabinet, waarbij opnieuw drastische bezuinigingen dreigen, zie je ze niet op het Binnenhof met petities en megafoons om te protesten. Ze lopen niet achter een spandoek richting het Malieveld … ze gaan op weg naar de cliënt! En ik buig diep, heel diep voor hen omdat ze deze samenleving menselijk houden.
Vloot van leaseauto's
Laten we nu onze gedachten eens bevrijden uit de akelige structuren en ze vleugels geven. Neem eens een willekeurige dag in gedachten en stelt u zich voor dat al die verzorgenden en verpleegkundigen die dag eens niet aan het werk te gaan; Nederland zou volkomen in de war zijn. Ontwricht door chaos en paniek. De files zouden niet voor de bedrijventerreinen en kantoorparken staan, maar de vloot van leaseauto’s zou richting verpleeg- en verzorgingshuizen worden getomtomd. Vergaderingen gecancelled omdat we onze ouders, ooms of tantes zouden moeten verzorgen. Omdat we allemaal diep van binnen beseffen dat we niet zonder zorgverleners kunnen, maken we ze hooguit het leven zuur, maar nooit onmogelijk.
Marnix de Romph is directeur van een gezondheidscentrum en een brancheorganisatie binnen de eerstelijn. Daarnaast is hij adviseur van de raad van bestuur van een zorgorganisatie binnen de VVT-sector en gemeenteraadslid.
----
1) De titel van deze column is ontleend aan de veel beluisterde column die eind vorige eeuw op zondagavond door de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie werd uitgezonden.